Odznaka urzędników kontroli skarbowej

Kontrola Skarbowa

Widziana oczamia pracownika skarbówki

Urząd Kontroli Celno-Skarbowej (dawny Urząd Kontroli Skarbowej - UKS)

W Polsce jest 16 urzędów celno-skarbowych. Pomimo podobnej nazwy, nie należy ich mylić ze zwykłymi urzędami skarbowymi. Kontrole wykonywane przez urzędy celno-skarbowe wykonywane są bowiem nie na podstawie ustawy Ordynacjia Podatkwa, lecz Działu V ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. O ile urzędy skarbowe przeznaczone są przede wszystkim do obsługi podatników to urzędy celno-skarbowe są wyspecjalizowane do prowadzenia kontroli, w tym do walki z przestępczością gospodarczą. Dlatego też kontrole prowadzane przez urzędy celno-skarbowe mają nieco inny charakter od tych prowadzonych przez urzędy skarbowe i dotyczą zazwyczaj większych kwot. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na małą skalę raczej nie spotkają się z wizytą pracowników urzędu celno-skarbowego. Kontrole przeprowadzane przez ten urząd odbywają się często na podstawie informacji uzyskanych z wywiadu skarbowego (o którym poniżej), policji, prokuratury a z tego co zauważyłem przede wszystkim z informacji uzyskanych od generalnego inspektora kontroli finansowej. W myśl zawartych porozumień urzędy skarbowe przekazują do urzędów celno-skarbowych sprawy, z którymi mogą sobie nie poradzić.

Jeśli chodzi o organizację wewnętrzną urzędów celno-skrbowych to podstawowymi komórkami są działy kontroli. To w nich zatrudnieni są pracownicy i funkcjonariusze zajmujący się prowadzeniem kontroli celno-skarbowej i postępowań podatkowych. Oprócz tego istnieją komórki wywiadu skarbowego, odziały realizacyjne, działy analiz.

Czym zajmuje się wywiad skarbowy?

Urząd Kontroli Skarbowej

Głównym jego zadaniem jest zbieranie informacji. Na podstawie tych informacji wywiad przygotowuje wnioski o wszczęcie kontroli celno-skarbowej wobec danego podmiotu. Co ciekawe, informacje zawarte w tych wnioskach nie są włączane do akt postępowania. Oznacza to że jeśli przeglądają Państwo akta kontroli to nie znajdą tam Państwo wszystkich informacji jakie na wasz temat zgromadził urząd. W trakcie postępowań kontrolnych prowadzonej przez dział kontroli ludzie z wywiadu pomagają np. w ustaleniu miejsce pobytu konkretnej osoby. Teoretycznie wywiad skarbowy ma szerokie uprawnienia. Zgodnie z ustawą, w celu zapobiegania lub wykrywania przestępstw skarbowych lub przestępstw wywiad skarbowy może:

  • w ramach czynności operacyjno-rozpoznawczych obserwować i rejestrować przy użyciu środków technicznych obraz zdarzeń w miejscach publicznych oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom,
  • mieć udostępniane dane telekomunikacyjne, dane identyfikujące podmiot korzystający z usług pocztowych oraz dotyczące faktu, okoliczności świadczenia usług pocztowych lub korzystania z tych usług oraz może je przetwarzać,
  • prowadzić kontrolę operacyjną (kontrola operacyjna jest prowadzona niejawnie i polega na kontrolowaniu treści korespondencji, kontrolowaniu zawartości przesyłek, stosowaniu środków technicznych umożliwiających uzyskiwanie w sposób niejawny informacji i dowodów oraz ich utrwalanie, a w szczególności obrazu, treści rozmów telefonicznych i innych informacji przekazywanych przy pomocy sieci telekomunikacyjnych).

Jeśli chodzi o podsłuchy to z tego co zauważyłem w praktyce jest to rzadko stosowane (przez wywiad skarbowy). W większości przypadków (pracownicy wywiadu) polegają na informacjach przekazywanych przez policję. Niestety moja wiedza na ten temat nie jest pełna. Praktyczne aspekty funkcjonowania wywiadu skarbowego - nawet dla pozostałych pracowników kontroli skarbowej nie są do końca jasne. W każdym razie podsłuchy, mimo że zakładane przez policję a nie przez wywiad skarbowy, są stosowane dosyć masowo.

Czym się zajmuje oddział realizacyjny urzędu celno-skarbowego

W strukturach niektórych Urzędów Celno-Skarbowych znajdują się też komórki, których przeznaczeniem jest ochrona fizyczna i techniczna pracowników Krajowej Administracji Skarbowej. Ludzie zatrudnieni w działach realizacyjnych mają prawo do użycia środków przymusu bezpośredniego i broni palnej.

Podsumowanie

W skrócie to tyle jeśli chodzi o główne organy podatkowe i skarbowe. Pominąłem Ministerstwo Finansów (a dokładnie Ministra Finansów i Szefa Krajowej Administracji Skarbowej), które funkcjonuje w niektórych przypadkach jako organ podatkowy i skarbowy. W 98% przypadków postępowań podatkowych i kontrolnych podatnicy mają jednak do czynienia z trzema opisanymi powyżej urzędami. Także zaprezentowany podział na organy podatkowe I i II instancji nie dotyczy wszystkich przypadków. Istniejąc bowiem tzw. tryby nadzwyczajne postępowań podatkowych, dla których organami podatkowymi zarówno I jak i II instancji mogą być w zależności od okoliczności: Naczelnik Urzędu Skarbowego Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej albo Minister Finansów. Ale to już wyższa matematyka:-)